وخصايل حسنه . وله كتب ، منها : كتاب شرح أصول الكافى كتاب حسن جيّد كبير ، خمس مجلدات ، وكتاب شرح الروضة ، وكتاب شرح زبدة الأصول وحاشية على معالم الأصول وغيرها . توفى رحمه الله تعالى سنة ستّ وثمانين بعد الألف » . « 1 » « علامه دوران صاحبقرانى حضرت مولانا محمد صالح مازندرانى است كه از مشاهير فضلاست . صبيه فضيله صالحه أفضل الزمان مولانا محمد تقى مجلسى در حباله عقد ازدواج ايشان است . تحصيل علم حديث و فقه در خدمت مولاناى مذكور ، و اكتساب علم حكمت و كلام و منطق و ساير فنون ادبيه در خدمت جناب مجتهدالزمانى ميرزا محمدرفيعاء نائينى نموده ، هذا اليوم كه 1076 هجرى و سنّ شريف آخوندى از عقد شصت بيش است از كبار فضلاء عصر شمرده مىشود ، و يكى از اجلّه مدرّسين دارالسلطنه اصفهان جناب علامى است . در تقوا و صلاح نظير ندارد » . « 2 » زنوزى در رياض الجنة مى نويسد : « مولانا حسام الدين صالح ، وهو محمد بن أحمد المازندرانى ، المدعو بصالح ، فاضل عالم محقّق . . . وهذا الفاضل كان عالماً تقياً نقياً ورعاً ثقة متكلماً زاهداً عابداً ، دائم الفكر ، كريم الأخلاق ، جليل القدر ، عظيم الشأن . سمعت من شيخنا الأوحد الآقا محمد باقر البهبهانى نبذاً من حالات جدّه المولى صالح بن أحمد المذكور . ذكرناه فى بحرالعلوم فقلنا : مولانا محمد صالح بن احمد مازندرانى ، بعد از آن كه از مازندران به قصد تحصيل وارد اصفهان شد ، مدت ها در خدمت مولانا محمد تقى مجلسى به كسب معرفت و تحصيل علوم اشتغال نمود ، و چون على الظاهر كم رتبه و كم فهم بود ، احدى او را اعتنا نمى كرد ، و گمان فهم و ادراك به او نداشت ، حتى آخوند مزبور او را به اسم نمى شناخت . گويند : به مرتبه اى كم شعور بوده است كه در ايام طفوليت ، از

--> ( 1 ) . جامع الرواة ج 2 ص 131 . ( 2 ) . قصص الخاقانى ج 2 ص 52 .